Laatste bericht uit Bukoba Het is zover, dit is mijn laatste dag in Bukoba. Ik heb gisteren een fantastisch afscheidsfeest gehad op de Kiroyera Campsite. Iedereen was erbij. BUDAP heeft getrommeld de Bukoba Kids hebben een potje voetbal gespeeld op het strand (4 - 1 voor Bukoba Kids, 1 goal van mij). Mary had een mooie speech en ik heb me door een speech heen geworsteld. Verder heb ik een geit gekregen van Mandeleo cafe en een zak met witte bonen van het weeshuis. De nacht eindigde al dansend op het strand van Bukoba met een volle maan aan de hemel.
Beste weblog vrienden, hierbij wil ik iedereen bedanken voor alle steun, mailtjes en opgestuurde pakketjes en donaties. Door jullie steun hebben we hier een verschil kunnen maken in Bukoba. Dit is het laatste bericht vanuit Bukoba maar niet het laatste bericht op deze weblog. Ik weet nog niet hoe mijn toekomst er gaat uitzien en ik zal jullie op de hoogte houden via deze website. Dus binnenkort heet de weblog BART IN KEPEL of BART IN EEN VINEX LOCATIE of misschien wel BART IN TIBET, wie weet, ik sta voor alles open. Tot donderdag, morgenvroeg reis ik naar Kampala in Uganda.
Pikipiki en bicycle war Terwijl ik me de afgelopen jaren hier in Bukoba heb bezig gehouden met het ontwikkelen van small businesses heeft de regering de afgelopen weken in z'n grootste wijsheid besloten om enkele honderden businesses de nek om te draaien. Eerst waren het de fiets en brommertaxi's (pikipiki). Voor een paar centen kon je achterop een fiets of brommer springen en binnen enkele minuten brachten deze je naar andere kant van de stad. Dit alternatieve openbaar vervoer systeem werkte prima, was milieu vriendelijk en bracht een hele nieuwe micro economie op gang van fietstenmakers, fietsenwinkels, straatvenders en handelaren die de fietsen gebruikte om bananen uit het dorp in de stad te verkopen. De regering vond het hele systeem illegaal en binnen een week zijn alle fietsen en brommers door de politie opgepakt en staan honderen jongeren zonder fiets, zonder baan, zonder alternatief met lege handen op straat. Deze week waren de straatvenders aan de beurt. Alle kleine winkeltjes op straat zijn door een bulldozer met de grond gelijk gemaakt. Mijn kapper is zijn kapperszaak kwijt en de bar op de hoek waar ik iedere middag soda dronk is van de aardbodem verdwenen. Al deze micro ondernemers zijn in een dag hun hele business kwijt en worden zonder alternatief terug in de armoede geworpen. Shapoo voor de Tanzaniaanse regering, een schoolvoorbeeld van anti-ontwikkeling. Op zo'n moment verlang ik toch wel terug naar Nederland, een beetje gedoogbeleid en wat fietspaden waren hier toch beter op z'n plek geweest dan deze good governance nonsense.
Verjaardagscadeau Het is het gesprek van de dag in Bukoba. De Tanzaniaanse Minister van Sport heeft op televisie gezegd dat iedereen in Tanzania een voorbeeld moet nemen aan Bukoba Kids omdat zij jong talent promoten. We spelen momenteel in de Coca Cola competitie voor spelers onder 17 jaar. Hoewel de meeste tegenstanders 17 jaar zijn, en soms zelfs stiekum ouder, spelen wij met echt jong talent. Onze jongste speler is 11 jaar. Het is dan ook niet vreemd dat we de eerste drie wedstrijden verloren hebben. Maar daar kwam gisteren verandering in. De sterspeler van Bukoba Kids heet "Osama" (geen familie van). Hij is slechts 13 jaar en klein van postuur dus de meeste tegenstanders steken twee koppen boven hem uit. Hij kon bijna niet meedoen aan de Coca Cola competitie omdat zijn moeder geen geld had voor het geboorte certificaat en zonder dat mag je aan de competitie niet deelnemen. Omdat hij veel talent heeft en de publiekslieveling is heb met de moeder van Osama afgesproken dat ik het geld (2 euro) aan hem leen en dat hij kan terugbetalen als hij voor Real Madrid speelt. Gisteren, op mijn verjaardag, spelen we in een volgepakt stadion onze vierde wedstrijd. Er is nog 5 minuten te spelen als de kleine Osama een vrijetrap opeist een paar meter buiten het strafschopgebied. Het publiek kijkt voor ongeloof. De goal lijkt veel te ver weg voor zo'n klein ventje. Maar met een snelle trap legt Osama de bal met een mooie boog precies in de kruising. Het stadion staat op z'n kop. Osama wordt op de schouders gedragen en steekt z'n duim naar me op...een mooi verjaardagscadeau.
Where the hell is Bart? Geinspireerd op dancing Matt heb ik ook een dans filmpje. Wel goed opletten want ik ben de achtergrond danser. Over dansen gesproken, op de tribunes bij Bukoba Kids wordt ook gedanst.
Bart, zegt u? Het aftelllen is begonnen. Ik kom over een maand terug naar Nederland. Voor de mensen die zijn vergeten hoe ik er ook alweer uit zie, hierbij een filmpje (thanks Greg) uit het weeshuis. Die mzungu met dat petje en die brede glimlach dat ben ik.
Wake up Light "Niet meer wakker worden van een rinkelende wekker, maar door een lamp die steeds feller gaat branden." In een verse Volkskrant die William uit Nederland voor me heeft meegenomen lees ik over de nieuwste uitvinding van Philips, de "Wake up light". Ik kan alleen maar glimlachen. Iedere Tanzaniaan wordt iedere morgen wakker door licht dat steeds feller gaat branden, ze noemen dat hier de zon. Op dag 4 schiep God de zon en in 2007 schiep Philips de zon opnieuw. En God zag dat het "Sense and Simplicity" was.
Omgekeerde cultuur shock VSO heeft de ervaring dat de meeste vrijwillgers een grotere cultuur shock hebben bij terugkomst in eigen land dan de cultuur shock die ze hadden toen ze in het verre vreemde land aankwamen. Vrijwilligers gaan er vaak vanuit dat thuis er hetzelfde bij ligt maar ontdekken tot hun verbazing dat na twee jaar zowel "thuis" als zijzelf veranderd zijn. VSO heeft ons hier vandaag aan de hand van een workshop op voorbereid. Dus laat ik jullie ook maar alvast voorbereiden. Mocht je me binnenkort in Nederland uiterst traag door de straat zien lopen, je in het Kiswahili begroeten en je hand bij deze begroeting net iets te lang vasthouden. Of mocht je me in de supermarkt tegenkomen terwijl ik besluitloos voor het schap met 27 soorten WC papier sta of terwijl ik bij de kassa sta af te dingen. Denk dan niet dat ik een of andere rare tropenziekte heb opgelopen, maar heb geduld met me. Ik heb dan waarschijnlijk last van een "omgekeerde cultuur shock".
Mansluzitting Ik meld me hierbij officieel af voor de elfde mansluzitting van morgen. Ik heb besloten om een vervanger te sturen in de naam van William O Rutta. Hij is mijn collega hier in Bukoba en tevens de kroegbaas van Tinus Tanzania. Hij was mijn begeleider in Bukoba en heeft me de culturele gebruiken van hier bijgebracht. Het is zijn eerste keer buiten Afrika dus ik hoop dat jullie hem de algemeen Westerse gebruiken zoals "polonaise" en "sjoenkelen" kunnen bijbrengen. Veel plezier, Alaaf! Update: Ik krijg berichten uit Nederland dat Prins William d'n erste al aardig aan het integreren is.
Een boompje opzetten Had het nog niet gemeld, maar alle tenten zijn inmiddels goed aangekomen in Bukoba. Nogmaals iedereen bedankt en "karibu" natuurlijk. Deze week waren Stichting WAkk (lees: Jos en Lineke) and Stichting Yes-Africa (lees Arjan en Mark) op bezoek in Bukoba en mochten zoals beloofd een gratis nachtje op de camping doorbrengen omdat ze ons geholpen hebben met de tenten vanuit Nederland naar Bukoba te verschepen. Arjan en Mark zijn Jatropha bomen aan het planten in Tanzania. Bij het persen van de zaden van deze boom komt Jatropha olie vrij en deze bio-olie kan als alternatief voor diesel worden gebruikt. Ze hebben inmiddels al meer dan 80.000 jatropha's uitgezet. Ter promotie zijn Arjan en Mark van plan om aan het eind van dit jaar met een truck die op bio-olie rijdt een reis door Tanzania te maken. De truck wordt momenteel in Nederland omgebouwd. Het was leuk om met deze collega ontwikkelingsondernemers onder het genot van een Kili baridi op het strand van de Kiroyera campsite over deze vernieuwende ideeen een avondje te bomen.
Dure Papagaai Opvallend veel ontwikkelingsgeld gaat in Tanzania naar consultants, Westerse, maar ook Tanzaniaanse consultants, het stikt ervan. Iedereen lijkt wel consultant. Het begint hier wat dat betreft al aardig op Nederland te lijken. Ik hoorde er gisteren een mooie grap over. Er komt een man in de dierenwinkel in Dar es Salaam om een papagaai te kopen. De verkoper legt de man uit dat hij drie papagaaien in de winkel heeft, de eerste kost $10, de tweede kost $100 en de derde kost $1000. De man vraagt wat de papagaai van $10 allemaal kan. De verkoper legt uit dat de papagaai zowel vloeiend in Kiswahili als Engels is. De man vraagt wat de papagaai van $100 kan. Deze papagaai speekt Engels, Kiswahili en nog 5 lokale stamtalen en is heel goed in wiskunde. De man is duidelijk onder de indruk en vraagt verbaast wat die papagaai van $1000 dan wel allemaal niet kan. De verkoper haalt z'n shouders op en zegt, "tja we weten eigenlijk ook niet wat deze papagaai allemaal kan maar hij noemt zichzelf consultant".
Op blote voeten en een oude voetbalschoen Zeg Bart, toch niet alweer een nieuw project? Uh jawel...maar dit is echt het laatste project voor ik vertrek. Het project heet Bukoba Kids Sport Club en vanmiddag spelen we onze eerste wedstrijd. Met drie enthousiaste ex-voetballers uit Bukoba hebben we 30 jeudige voetbaltalenten geselecteerd in de regio en zijn nu twee teams onder 17 jaar aan het opzetten. Ons doel: Tanzania in 2014 Wereldkampioen. Wat hebben we nodig? Een shirtsponsor en een aantal voetbalschoenen, want op blote voeten wordt het lastig om Oranje te verslaan.
Do not make it, just fake it Vandaag kom ik Peter op straat tegen. Hij heeft een koptelefoon op z'n hoofd en aan z'n swingende lijf te zien luistert hij naar lekkere muziek. Ik groet hem en pak zijn koptelefoon om te luisteren welke muziek hij op heeft staan. Tot mijn verbazing hoor ik helemaal niets. Ik kijk Peter vragend aan. Hij geeft me een knipoog en fluistert in mijn oor dat hij z'n walkman is vergeten. Hij zet z'n koptelefoon weer op en swingend loopt hij trots de straat uit terwijl de mensen hem nastaren. Ik schreef al eerder over het opvallende fenomeen "status in ontwikkelingslanden". Een bedelaar is niet jaloers op een rijke koopman maar op een collega bedelaar die tien cent meer verdient dan hij. Mensen hier doen er alles aan om uit te stralen dat ze vooral niet arm zijn en zetten daarbij graag gadgets in, fake of niet dat maakt niet zoveel uit. Nog een aantal voorbeelden, brillen zonder glazen, GSM's zonder airtime, horloges zonder batterijen, foto's zonder rolletjes, laptoptassen zonder laptop en huizen met antennes maar zonder televisie.
Door de ogen van Abdul Abdul is dertien jaar en daarmee een van de oudere kinderen in het weeshuis. Een leider, een rebel. Hij komt regelmatig in opstand en is al enkele keren weggerend. Vorige week hebben we hem in de stad gevonden en een dagje met hem opgetrokken. Hij vertelt dat z'n moeder overleden is en dat z'n vader ondergedoken is omdat hij door de politie wordt gezocht. Maar hij heeft wel een tante in Dar es Salaam waar hij welkom is. Hij wil niet terug naar het weeshuis maar naar z'n tante. We besluiten de tante te bellen, maar de vrouw laat al snel blijken dat ze liever niet heeft dat Abdul naar Dar es Salaam komt. De tante was z'n laatste hoop. Voor de eerste keer zie ik tranen in de ogen van Abdul. Er zit niks anders op dan hem terug te brengen naar het weeshuis. Abdul wil fotograaf worden en kan inmiddels al aardig met mijn camera overweg. Oordeel zelf, dit is z'n eerste werk, door de ogen van Abdul.
